blank

Kronik Böbrek Hastalığı Nedir?

Kronik böbrek hastalığı, böbreklerin işlevlerini yerine getirme ve vücut sağlığını koruma yeteneğinin azalmasıdır. Altta yatan neden ne olursa olsun, en az 3 aydır devam eden böbrek işlevinde azalma ve/veya böbrekte hasar varlığı “kronik böbrek hastalığı” olarak tanımlanır. Kronik böbrek hastalığı ilerledikçe, böbrek işlevlerinin giderek bozulması sonucu hastalarda birçok önemli sorun ortaya çıkar.

  • Vücuda zararlı olan üre ve kreatinin gibi toksik maddeler birikir.
  • Su ve tuz vücutta birikir. Bunun sonucunda kan basıncı yükselir ve vücutta şişlikler ortaya çıkabilir.
  • Kansızlık gelişir.
  • Kemikler zayıflar.
  • Beslenme durumu bozulur.
  • Sinirlerde hasar ortaya çıkar.
  • Kanda potasyum düzeyi yükselir ve buna bağlı olarak kalp ritminde bozukluklar ortaya çıkabilir.
  • Kalp ve damar hastalıkları gelişir.
  • Başlıca kalp-damar hastalıkları nedeniyle erken ölüm riski artar.
  • Böbrek işlevinin % 85-90’ından fazlasının yitirildiği son evrede yaşamı tehdit eden ciddi sorunlar gelişir ve hastaların yaşamlarını sürdürebilmeleri için diyaliz veya böbrek nakli gibi böbrek yerine koyma tedavilerinin uygulanması gerekir.

Kaynakça: Türk Nefroloji Derneği

blank

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?

  • Dünya genelinde her 10 erişkinden birinde, ülkemizde ise her 6-7 erişkinden birinde böbrek hastalığı mevcuttur.
  • Tüm dünyada yaklaşık 850 milyon, ülkemizde 9 milyon böbrek hastası bulunmaktadır.
  • Hastaların % 90’ı hastalıklarının farkında değildir.
  • Kronik böbrek hastalığının en sık iki nedeni şeker hastalığı ve tansiyon yüksekliğidir.
  • Böbrek işlevinin % 85-90’ından fazlasının kaybedildiği son dönem böbrek hastalarına diyaliz ve böbrek nakli tedavilerinin uygulanması gerekir.
  • Tüm dünyada yaklaşık 3 milyon, ülkemizde ise yaklaşık 80 bin hasta diyaliz ve böbrek nakli tedavileri altında yaşamını sürdürmektedir.
  • Kronik böbrek hastalarında ölüm riski sağlıklı kişilere göre 10-20 kat daha fazladır. Her yıl yaklaşık 2.5 milyon kişi böbrek hastalığı nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
  • Kronik böbrek hastalığı, özellikle erken evrelerde saptandığında önlenebilir veya ileri evrelere gidişi yavaşlatılabilir.

Kaynakça: Türk Nefroloji Derneği , Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

blank

Tek Böbrekle Yaşamak

İnsanların tek böbrekle yaşamasının üç nedeni olabilir. Bunlardan ilki kişinin doğuştan tek böbrekle doğmasıdır. Diğer iki seçenek ise sonradan oluşur. Bunlardan biri kişinin bir böbreğini bağışlamış olması diğeri ise herhangi bir hastalık nedeniyle tek böbreğin ameliyatla çıkarılmış olmasıdır. Tek kalan böbrek normalden daha fazla kapasiteyle çalışarak kişinin rutin işlerini yapmasına olanak sağlar.

Uzun yıllar tek böbrekle yaşamak durumunda kalan kişiyi bekleyen risk ise yüksek kan basıncı ve idrarda proteğin kaçağıdır.

Tek böbreği korumak için alınacak önlemler

Tek böbrekle yaşamak zorunda olan kişilerin ileride böbrek yetmezliği çekmemesi için tek kalan böbreğini koruyucu önlemler alması gerekir.  Bu önlemleri şöyle sırayalabiliriz.

  • Bol su için
  • Böbrek yaralanmalarını önlemek adına boks, futbol, güreş gibi temasa dayalı sporlarından uzak durmak
  • Böbrek taşı ve idrar yolu enfeksiyonunun erken teşhisi ve tedavisini sağlamak
  • Düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek
  • Bilinçsiz olarak ağrı kesici vb. ilaçları kullanmamak
  • Doktor tarafından farklı bir tedavi belirlenmediyse yüksek proteinli diyetlerden kaçınmak
  • Düzenli kan basıncı ve şekeri kontrolu yaptırmak

Tek böbrekli bir hasta ne zaman doktora başvurmalıdır?

Özellikle tek böbrekle yaşamak durumunda olan kişilerin aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaştığında doktora başvurması önemlidir.

  • İdrar çıkışının olmaması ya da az olması
  • Tek böbreğin yaralanması
  • Ağrı kesici kullanmaya mecbur kalınması
  • İdrar renginin kırmızı olması ve yanma hissi
blank

Böbreklerin Fonksiyonları

Böbrekler insan vücudunun en hayati organları arasındadır ve oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Böbreklerde meydana gelen fonksiyon bozukluğu ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Böbreklerin Fonksiyonları

Böbreklerin iki ana işlevi kanı temizlemek ve idrar oluşturmaktır. Böbreklerde oluşan bu idrar üretere geçerek, mesanade toplanır. Mesanenin idrar depolama kapasitesi yaklaşık 400-500 ml’dir. Kapasite dolduğunda idrar, üretra ile vücuttan uzaklaştırılır.
Böbreklerin önemli fonksiyonlarını şöyle sırayabiliriz.

  • Kanı filtreleyerek, toksit maddeleri idrarla vücuttan uzaklaştırmak
  • Yaşamak için gerekli suyu tutarak fazlasını dışarı atmak suretiyle vücudun su dengesini korumak
  • Sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, magnezyum vb. mineraller ile kimyasalların dengelenmesini sağlamak
  • Vücudun su ve tuz dengesini koruyarak, kan basıncını kontrol altında tutmak
  • Eritropoetin hormonu üreterek, kırmızı kan hücresi üretimine katkı sağlamak
  • D vitaminini aktifleştirerek gıdalarda alınan kalsiyumun emilimini sağlayarak kemik sağlığı korumak.

Search

+
Facebook
Instagram