Böbrek yetmezliğinde tuz kullanımı

Böbrek Yetmezliğinde Diyet Önerileri Serisi

Koç Diyaliz Merkezleri Diyetisyeni ”Deniz Berksoy” bilgilendiriyor. Böbrek yetmezliğinde önerilen 10 yiyecek adlı yazımızdan sonra Böbrek yetmezliğinde tuz kullanımı ve diyet önerileri hakkında diyetisyenimizin sunduğu bilgileri gözden geçirelim. Fazla tuz tüketiminin böbrekleri, kalp ve damar sağlığını olumsuz etkilediği bilinen bir gerçektir. Böbrek yetmezliği yaşayan hastalarda tuz tüketiminin kontrol altında olması tedavi süreci için olmazsa olmazdır.

TUZ

Tuz, böbrek yetmezliğinde olduğu gibi bir çok hastalığın nedeni olması nedeniyle fazla kullanımları sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Tuz besinlerin bileşiminde bulunduğu gibi, göllerden, denizlerden ve kayalardan saf olarak da elde ediliyor. Tuzun %60’ı klor, %40’ise sodyumdan oluşuyor. Besinlerin pek çoğunun bileşiminde bulunan sodyum, ‘doğal yiyecek tuzu’, sofra tuzu ise ‘sodyum klorür’ olarak adlandırılıyor. Sodyum, organizmada sıvı ve asit-baz dengesinin sağlanmasında önemli bir rol oynuyor. Aşırı tuz veya sodyum tüketimi ise sağlık problemlerini beraberinde getiriyor. Böbrek yetmezliği, hipertansiyon, kalp damar hastalıkları, felç gibi rahatsızlıklar gelişebilir.

SODYUM KAYNAKLARI

Sofra tuzu, kabartma tozu ve yemek sodası: Tuzun 1 gramında 400 mg sodyum bulunuyor.
İşlenmiş besinler: İşlenmiş besinler sodyum alımının %75’ini oluşturuyor.
Salamura besinler: Zeytin, turşu, peynir vb. gıdalar.
Doğal besinler: İşlem görmemiş doğal gıdalarda sodyum bulunuyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Önerisi: GÜNLÜK 5 GR TUZU AŞMAYIN

WHO

Tükettiğimiz besinler gereksinimden daha fazla sodyum içerdiği için sodyum yetersizliği nadir görülür. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre yetişkin bireylerin 9-12 gr civarında tuz tükettiğini belirlemiştir. Sağlıklı yetişkinler için maksimum tuz alımı günlük 5 gr’ı (1 çay kaşığı; 2,4 mg sodyum) aşmaması gerekir.

Böbrek yetmezliği gelişmiş ve diyalize giren hastalar yiyecekleri tuzsuz tüketmelidir. Yüksek sodyumlu gıdalardan kaçınmalıdır (hazır gıda, zeytin, sosis, peynir, salam). Tuz yerine geçen sağlıklı alternatifleri tercih edebilir. Limon ve limon suyu, elma ve üzüm sirkeleri ve bazı kurutulmuş aromatik bitkiler, nane, dereotu, kekik ve kırmızı biber gibi besinler tuza olan ihtiyacı azaltmada tercih edilebilir.

Böbrek Yetmezliğinde Tuz Neden Zararlıdır ?

Böbrek yetmezliği yaşamadan önce veya sonra yüksek tuz alımının, böbrek fonksiyonunun azalması için önemli bir risk faktörü olan idrardaki protein miktarını artırdığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Ayrıca, yüksek tuz alımının, halihazırda böbrek yetmezliği gibi sorunları olan kişilerde böbrek hastalığının kötüleşmesini artırabileceğine dair artan kanıtlar vardır.

Kaynaklar:

kocdiyalizmerkezi❗Dünya Sağlık Örgütü’nün Önerisi: GÜNLÜK 5 GR TUZU AŞMAYIN ❗
.
.
👉🏻 Tükettiğimiz besinler gereksinimden daha fazla sodyum içerdiği için sodyum yetersizliği nadir görülür. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre yetişkin bireylerin 9-12 gr civarında tuz tükettiğini belirlemiştir. Sağlıklı yetişkinler için maksimum tuz alımı günlük 5 gr’ı (1 çay kaşığı; 2,4 mg sodyum) aşmaması gerekir.
.
.
❗❗❗Böbrek yetmezliği gelişmiş ve diyalize giren hastalar yiyecekleri tuzsuz tüketmelidir. Yüksek sodyumlu gıdalardan kaçınmalıdır (hazır gıda, zeytin, sosis, peynir, salam). Tuz yerine geçen sağlıklı alternatifleri tercih edebilir. Limon ve limon suyu, elma ve üzüm sirkeleri ve bazı kurutulmuş aromatik bitkiler, nane, dereotu, kekik ve kırmızı biber gibi besinler tuza olan ihtiyacı azaltmada tercih edilebilir.
.
.
Kaynaklar:
1➖https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/salt-and-sodium/
2➖https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/salt-reduction

diyaliz tedavisi

Diyaliz Hasta/ Hasta Yakını Bilgilendirme Serisi -2

Diyaliz Nedir ? Ne zaman diyaliz gereklidir? sorularını geçen hafta yazımızda cevapladıktan sonra Diyaliz hasta/ Hasta Yakını bilgilendirme serimize kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bu hafta hasta ve hasta yakınları için diyaliz tedavisi ve yöntemleri hemodiyaliz, periton diyaliz konularını açıklayacağız. Diyaliz hastalarının diyet yapması gerekli midir? gibi diyaliz tedavisi süreçlerine göz atacağız.

Diyaliz Tedavi Yöntemleri nelerdir

İki ana diyaliz tedavi yöntemi vardır: Hemodiyaliz ve periton diyalizi.

  • Hemodiyaliz: Hemodiyalizde (HD), atık ürünler ve fazla sıvılar, diyaliz makinesinin yardımı ile diyalizör denilen özel bir filtre (yapay böbrekten) geçirilerek kandan uzaklaştırılır.
  • Periton diyalizi: Periton diyalizinde (PD), yumuşak bir tüp (kateter) yardımıyla karın cildinden karın boşluğuna yerleştirilir. Diyaliz solüsyonları karın boşluğuna doldurulur ve atık ürünler ile fazla sıvı vücuttan uzaklaştırılır. Bu işlem genellikle makine olmadan ya da makine yardımı ile evde yapılır.

Diyaliz hastalarında diyet kısıtlaması gerekli midir?

Evet. Diyaliz hastaları için ortak diyet önerileri sodyum, potasyum, fosfor ve sıvı alımının kısıtlanması yönündedir. Diyaliz hastaları bu diyet önerilerine uymalıdır ancak her hastanın sodyum (tuz),potasyum (bir çeşit tuz), fosfor ve sıvı tüketimi ihtiyacı farklılık gösterebilir. Bu konuda diyaliz hastasının takibini yapan Uzman Hekimin, Diyaliz Hekiminin, diyaliz hemşiresinin ve diyetisyenin önerileri ,uyarıları dikkate alınmalıdır.

Diyaliz tedavisi başlandıktan sonra bile, diyet kısıtlamaları devam edilmelidir.

Son dönem böbrek hastalığı hastalarında (SDBH) hangi diyaliz yönteminin seçimini belirleyen faktörler nelerdir?

Hemodiyaliz ve periton diyalizi SDBH hastalarında etkili diyaliz tedavi yöntemleridir. Tüm hastalar için tek bir diyaliz tedavisi uygun değildir. Her diyaliz modeli için avantaj ve dezavantajları göz önüne alındıktan sonra Hemodiyaliz veya Periton Diyaliz tedavisinin hasta için seçimine hasta, hasta yakınları ve nefroloji uzmanı tarafından ortak karar verilir.

Bu seçimi belirleyen başlıca faktörler;

  • Hastanın yaşı,
  • Eşlik eden hastalıkları, (şeker,kalp hastalığı vb)
  • Hemodiyaliz merkezine olan uzaklık,
  • Eğitim durumu,
  • Hekimin hastanın tıbbi durumu hakkında ki seçimi,
  • Hastanın tercihleri,
  • Yaşam tarzıdır.

Diyaliz tedavisi, böbrek yetmezliğini iyileştirmez, fakat hastanın rahat bir yaşam sürmesine yardımcı olur.

Kaynakça:

  • KidneyEducation.com
  • Böbrek Hastaları İçin Kapsamlı Rehber
  • Böbreklerinizi Koruyun
  • Böbrek Hastalıklarının Önlenmesi ve Tedavisi

Not: Bu bilgilendirmeler genel sağlık önerilerini ve bilgileri içermekte olup tıbbi durumunuz, eşlik eden hastalıklarınız, yaşınız ve özel durumlarınız farklık gösterebileceğinden mutlaka hekiminizin önerilerini ve tedavisini dikkate alıp uygulayınız.

Diyaliz Nedir

Diyaliz Hasta/ Hasta Yakını Bilgilendirme Serisi -1

Diyaliz Nedir?, Diyaliz, Böbrek Yetmezliği Hastalarına Nasıl Yardımcı Olur?, Diyaliz Ne Zaman Gereklidir?, Diyaliz Tedavisi Kronik Böbrek Rahatsızlığını İyileştirir Mi? Hastalara ve hasta yakınlarına faydalı olabilecek üretmeye devam ediyoruz. Yazı dizimize başlamadan önce yazı dizimizin ilk bölümünde şu başlıklara değinerek Diyaliz hastalarına ve diyaliz hastası yakınlarına bilgilendirmelerde bulunmak istiyoruz.

Diyaliz Nedir?

Diyaliz, böbrek yetmezliğinde biriken atık ürünlerin ve fazla sıvının yapay olarak vücuttan uzaklaştırıldığı bir işlemine denir. Akut böbrek hasarı gelişen veya Son Dönem Böbrek Hastalığı (SDBH) hastaları için hayat kurtarıcı bir yöntemdir. Bkz Diyaliz ve Hemodiyaliz Nedir? Ayrıca Sağlık Bakanlığının sitesinden de ilgili yazıya ulaşabilirsiniz. BKZ

Şiddetli böbrek yetmezliği olan hastalara diyaliz nasıl yardımcı olur?

Diyaliz, yetmezlikte olan böbreklerin aşağıdaki işlemlerini yerine getirerek vücuda yardımcı olur:

  • Üre, kreatinin gibi atık maddelerin kandan uzaklaştırılması.
  • Fazla sıvının uzaklaştırılması ve vücutta yeterli sıvı miktarının devam ettirilmesi.
  • Elektrolit ve asit-baz bozukluklarının düzeltilmesi.

Ancak, diyaliz tedavisi hemoglobin düzeylerini korumak için gerekli olan eritropoietin hormonu üretimi gibi normal böbreğin kan üretmeye yardımcı tüm işlevlerini yerine getiremez.

Ne zaman diyaliz gereklidir?

Böbrek fonksiyonu normalin %85-90’ı kadar azaldığında (SDBH) evresine eriştiğinde vücutta sıvı ve atık maddeler birikmeye başlar. Kreatinin ve diğer azotlu atık ürünler gibi toksinlerin(zehirli atıkların) birikmesi sonucu hastada bulantı, kusma, yorgunluk, şişme ve nefes darlığı gibi belirtilere yol açar. Böbrek Hastalığı Belirtileri yazımıza göz atabilirsiniz. Bu duruma topluca üremi adı verilir. Bu aşamada tıbbi tedavi yetersiz kalır ve hastaya diyalize başlanması gerekir.

Diyaliz tedavisi kronik böbrek hastalığını (KBH) iyileştirir mi?

Hayır. Kronik böbrek hastalığı geri döndürülemez ve bir hasta Evre 5 denilen hastalığın son aşamasına eriştiğinde (Son Dönem Böbrek Hastalığı= (SDBH) başarılı bir böbrek nakli yapılmadığı sürece hayat boyu sürecek diyaliz tedavisine ihtiyaç duyulacaktır. Diğer taraftan, Akut Böbrek Hastalığı (ABH) hastaları ise böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olan sorun düzelinceye kadar kısa bir süre diyaliz desteğine ihtiyaç duyar.

Search

+
Facebook
Instagram